Çelik yapı maliyetlerinin artması, ikinci el çatı makaslarına olan ilgiyi de artırıyor. Özellikle depo, hangar, tarımsal yapı, atölye ve sundurma gibi projelerde bütçeyi düşürmek isteyenler, sökülmüş çelik çatı makaslarını bir alternatif olarak değerlendiriyor.

İkinci el çatı makası alınabilir. Ancak makas, çatının taşıyıcı elemanı olduğu için karar yalnızca fiyata göre verilmemelidir. Çelik profillerin durumu, kaynak ve bağlantı detayları, açıklık ölçüsü ve kullanım geçmişi mutlaka kontrol edilmelidir.

İkinci El Çatı Makası Kullanılır Mı?

Kullanılabilir. Ancak makas, sandviç panel gibi yalnızca kaplama görevi yapan bir malzeme değildir. Kar, rüzgâr ve çatı kaplamasının ağırlığını taşıyarak kolonlara aktarır. Bu nedenle yapının güvenliği doğrudan makasın sağlamlığına bağlıdır.

Bir makasın eski binada sorunsuz çalışmış olması, yeni projede de aynı şekilde çalışacağı anlamına gelmez. Açıklık, makas aralığı, çatı eğimi ve yük koşulları değiştiğinde makasın davranışı da değişir.

İkinci El Çatı Makası Neden Tercih Edilir?

En önemli avantaj maliyettir. Sökülen makaslar, yeni imalata göre daha uygun fiyatlı olabilir. Çelik işçiliği, malzeme ve imalat süresi gerektirmediği için projeyi de hızlandırabilir.

Ayrıca kullanılabilir durumdaki çelik elemanların yeniden değerlendirilmesi, mevcut malzemenin tekrar kullanılması açısından da avantaj sağlar.

Ancak satın alma fiyatı tek başına değerlendirilmemelidir. Uygun olmayan makasın revize edilmesi, kaynak onarımı, kumlama, boyama veya yeniden ölçülendirilmesi ek maliyet doğurabilir. Bu yüzden ekonomik karar, yalnızca ton veya adet fiyatına göre değil toplam proje maliyetine göre verilmelidir.

Makas Alırken Hangi Kontroller Yapılmalı?

İkinci el makası satın almadan önce fiziksel olarak görmek en güvenli yöntemdir. Fotoğraflar genel bir fikir verse de kaynak çatlaklarını, gizli deformasyonları veya bağlantı noktalarındaki hasarları göstermeyebilir.

Özellikle şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Üst ve alt başlık ile diyagonal elemanlarda eğilme veya burkulma olup olmadığı
• Kaynak dikişlerinde çatlak, kopma veya onarım izi bulunup bulunmadığı
• Paslanma ve korozyon seviyesi
• Bağlantı plakalarının ve cıvata deliklerinin durumu
• Profil kesitlerinin, et kalınlıklarının ve çelik cinsinin bilinip bilinmediği
• Makas açıklığı, yüksekliği ve eğiminin projeye uyup uymadığı
• Daha önce kesme, ekleme veya kaynakla müdahale yapılıp yapılmadığı
• Makasın hangi koşullarda ve hangi yükler altında kullanıldığı

Bu kontroller makasın yeni projede ne ölçüde değerlendirilebileceğini anlamaya yardımcı olur.

Kaynak ve Bağlantı Detayları Neden Önemlidir?

Makasın dayanımı yalnızca profillere değil, bu profilleri birleştiren kaynaklara ve bağlantı noktalarına da bağlıdır. Düğüm noktalarındaki çatlaklar, hatalı onarımlar veya aşırı kaynak birikintileri makasın taşıma kapasitesini olumsuz etkileyebilir.

Küçük yüzeysel izler her zaman ciddi bir sorun oluşturmayabilir. Ancak çatlak başlangıcı gösteren dikişler, kopmuş birleşimler veya sonradan yapılmış özensiz kaynaklar uzman tarafından incelenmelidir.

Korozyon ve Deformasyon Kullanımı Engeller Mi?

Yüzeysel pas, kumlama ve uygun boyama ile giderilebilir. Ancak kesit kaybına neden olan derin korozyon, özellikle ince et kalınlıklı profillerde makasın taşıma kapasitesini düşürür.

Aynı şekilde sökümde veya taşımada oluşan bükülmeler de önemlidir. Başlık elemanlarındaki eğilmeler ve burkulmalar, makasın yük altındaki davranışını değiştirebilir. Bu tür makasların düzeltilerek kullanılması çoğu zaman önerilmez.

Makasın Taşıma Kapasitesi Nasıl Değerlendirilir?

Makasın taşıma kapasitesi profil kesitlerine, çelik kalitesine, açıklığa, makas aralığına, çatı eğimine ve bağlantı şekline bağlıdır. Bu nedenle “makas kalın ve ağır görünüyor, dolayısıyla sağlamdır” şeklinde bir değerlendirme doğru değildir.

Kar yükü, rüzgâr etkisi ve çatı kaplaması ile aşıklardan gelen yükler yeni proje için yeniden hesaplanmalıdır. Çatıya güneş enerjisi sistemi kurulacaksa GES ekipmanlarının oluşturacağı ilave yük de hesaba katılmalıdır. Bu hesabın bir inşaat veya çelik yapı mühendisi tarafından yapılması gerekir.

İkinci El Makas Alımı Neden Yerinde Yapılmalı?

Fiziksel inceleme yapılmadan alınan makaslarda risk artar. Satıcıdan makasın geçmişi hakkında bilgi alınmalı ve mümkünse ürünler yerinde görülmelidir.

Makasın hangi yapıdan söküldüğü, ne kadar süre kullanıldığı, neden söküldüğü ve yapıda yangın, deprem, aşırı yük veya çökme gibi bir olay yaşanıp yaşanmadığı öğrenilmelidir. Yangın geçirmiş çelik elemanlar mekanik özelliklerini kaybetmiş olabileceğinden bu tür makaslardan uzak durulmalıdır.

Depolama koşulları da önemlidir. Uzun süre açık alanda, zemine temas halinde veya üst üste hatalı şekilde bekletilen makaslarda korozyon ve deformasyon riski artar.

İkinci El Makas Nasıl Taşınmalı ve Monte Edilmeli?

Makaslar geniş açıklıklı ve yanal yönde rijitliği düşük elemanlardır. Taşıma ve kaldırma sırasında yeterli sayıda noktadan tutulmalı, aşırı bükülme ve darbeden korunmalıdır.

Montaj sırasında yanal stabiliteyi sağlayan bağlantılar, rüzgâr çaprazları ve aşıklar projeye uygun şekilde yapılmalıdır. Makas tek başına doğru olsa bile eksik veya hatalı montaj sistemin güvenliğini düşürür.

Hangi Yapılarda İkinci El Makas Tercih Edilebilir?

İkinci el makaslar özellikle tarımsal depolar, ahırlar, sundurmalar, atölyeler, geçici yapılar ve küçük-orta açıklıklı endüstriyel binalarda değerlendirilebilir.

Buna karşılık geniş açıklıklı, kalabalık kullanıma açık veya yüksek kar ve rüzgâr yüküne maruz kalan yapılarda makasın hesabı ve geçmişi çok daha büyük önem taşır. Yapının riski arttıkça ikinci el ürünün teknik olarak doğrulanması da zorunlu hale gelir. Ruhsata tabi yapılarda ilgili yönetmelikler ve yapı denetim süreci de ayrıca dikkate alınmalıdır.

Toplam Maliyet Nasıl Hesaplanmalı?

Makasın alış fiyatına nakliye, kumlama, boyama, kaynak onarımı, mühendislik hesabı, vinç ve montaj işçiliği de eklenmelidir. Uygun olmayan makasların kesilmesi veya revize edilmesi fire ve zaman kaybı yaratır.

Bu giderler hesaba katıldığında bazı durumlarda yeni imalat ile aradaki fark beklenenden az çıkabilir.

2. El Çatı Makası Almak Mantıklı Mı?

Evet, doğru ürün bulunduğunda ikinci el çatı makası ekonomik ve işlevsel bir çözüm olabilir. Ancak karar verirken yalnızca fiyat avantajına odaklanılmamalıdır.

İkinci el makas almak isteyen kişi öncelikle profil durumunu, kaynak ve bağlantı detaylarını, korozyon seviyesini, ölçülerini ve taşıma kapasitesini kontrol etmelidir.

İkinci el çatı makası alınır; fakat her makas her çatıya uygun değildir. Kullanım geçmişi bilinen, ciddi deformasyon veya korozyon içermeyen, kaynakları sağlam ve statik hesapla projeye uygunluğu doğrulanmış makaslar tercih edilmelidir. Satın alma öncesinde yapılacak kapsamlı kontrol ve mühendislik değerlendirmesi, düşük maliyet avantajının ileride güvenlik ve onarım sorunlarına dönüşmesini önlemenin en önemli yoludur.